XSS یا Cross-Site Scripting یکی از رایجترین و خطرناکترین آسیبپذیریهای امنیتی در وبسایتها و برنامههای تحت وب است. این نوع حمله به مهاجم این امکان را میدهد که کدهای مخرب را در صفحات وبی که کاربران به آنها دسترسی دارند، اجرا کند. این مقاله به بررسی مفهوم XSS، انواع آن، روشهای جلوگیری و بهترین شیوههای امنیتی میپردازد.
XSS به سه نوع اصلی تقسیم میشود:
XSS ذخیرهشده (Stored XSS): در این نوع حمله، کد مخرب در سرور ذخیره میشود و هر بار که کاربر به صفحهای که این کد در آن قرار دارد، دسترسی پیدا کند، کد اجرا میشود. این نوع XSS معمولاً در نظرات، پروفایلهای کاربری یا هر جایی که دادهها ذخیره میشوند، رخ میدهد.
XSS بازتابی (Reflected XSS): در این نوع، کد مخرب به صورت فوری و در پاسخ به درخواست کاربر اجرا میشود. به عنوان مثال، اگر یک کاربر بر روی یک لینک مخرب کلیک کند و کد در URL قرار داشته باشد، این کد در پاسخ سرور به کاربر بازتاب میشود و اجرا میگردد.
DOM-based XSS: در این نوع، آسیبپذیری در سمت کلاینت و در کد جاوااسکریپت موجود در صفحه وب وجود دارد. این نوع XSS معمولاً به دلیل عدم اعتبارسنجی ورودیها در کدهای جاوااسکریپت رخ میدهد.
برای جلوگیری از حملات XSS، میتوان از روشهای زیر استفاده کرد:
اعتبارسنجی و پاکسازی ورودیها: تمامی ورودیهای کاربر باید به دقت اعتبارسنجی و پاکسازی شوند. این شامل حذف یا کدگذاری کاراکترهای خاص مانند <
, >
, &
و "
است.
استفاده از CSP (Content Security Policy): CSP یک لایه امنیتی اضافی است که به وبسایتها اجازه میدهد تا منابع مجاز را مشخص کنند و از بارگذاری محتوای مخرب جلوگیری کنند.
اجتناب از استفاده از eval() و similar functions: استفاده از توابعی مانند eval()
که کدهای جاوااسکریپت را اجرا میکنند، باید به حداقل برسد.
استفاده از HTTPOnly و Secure flags: با تنظیم این پرچمها برای کوکیها، میتوان از دسترسی جاوااسکریپت به کوکیها جلوگیری کرد.